Onkoloji Nedir?

Kanser, hücrelerin kontrol dışı çoğalmasıdır. Çeşitli etkenler hücre çekirdeği içerisinde bulunan genetik yapıda değişikliklere neden olarak kontrolsüz hücre çoğalmasına neden olur. Bu durum, kişinin sağlığı açısından herhangi bir tehdit oluşturmuyorsa iyi huylu (benign) olarak adlandırılır. Aksi durumda ise kötü huylu (malign) olarak ifade edilir.

Onkoloji, solid doku ile kan ve lenfatik sistem kanserlerinin tanı ve tedavisi ile ilgilenen bir bilim dalı olup bu alanda uzmanlaşmış kişilere de onkolog adı verilmektedir. Günümüzde, onkoloji alt dallara ayrılmaktadır:

  • Jinekolojik onkoloji. Kadın üreme organlarını kapsayan kanserlerin tanı ve tedavisiyle ilgili onkoloji alanı.
  • Medikal onkoloji. Bazı kanserlerin tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçları konusunda uzmanlaşılan alan.
  • Pediatrik onkoloji. Çocuklarda gözlenen kanserlerin tanı ve tedavisi ile ilgilenen onkoloji alanı.
  • Radyasyon onkolojisi. Kanser tedavisindeki yöntemlerden birii olan radyoterapi konusunda uzmanlaşılan alan.
  • Cerrahi Onkoloji. Biyopsi işlemi ve tümörün çıkartılmasıiçin yapılan ameliyatları içeren onkoloji alanı.

Tümör Sınıflandırması


Malign kanserlerde klinik seyri tanımlamak için günümüzde grade (derecelendirme) ve stage (evre) adı verilen iki sınıflama kullanılmaktadır. Derecelendirme ve evrelendirme birbiri ile bağlantılı olup bunlar üzerinde uzlaşılmış standart sistemler bulunmamakladır.  Bununla birlikte bazıları daha çok kabul görmekte ve kullanılmaktadır.


Derecelendirme (Grade)

Bunlardan ilki olan ve tümör hücrelerinde gözlenen anaplazinin derecesine göre yapılan derecelendirmede puanlama 0-4 arasında değişir.

  • Grade 0 (GX)
  • Grade 1 (G1): iyi diferansiye (düşük dereceli)
  • Grade 2 (G2): orta derecede diferansiye (orta dereceli)
  • Grade 3 (G3): kötü diferansiye (yüksek dereceli)
  • Grade 4 (G4): diferansiye olmamış (yüksek dereceli)

Evrelendirme (Grade)

Evrelendirme, klinik seyrin tanımlanmasında kullanılan ikinci sınıflandırma olup tümörün büyüklüğü ve yayılımı göz önünde tutularak yapılır. TNM bu amaçla kullanılan en yaygın sistemdir. Bu sistemde; tümör boyutu (T), lenf bezi tutulumu (N) ve metastaz (M) durumu değerlendirlir.


Primer Tümör (T)

  • TX: primer tümörün değerlendirilememesi durumu
  • T0: primer tümör kanıtı olmaması
  • Tis: insitu kanser (komşu dokulara yayılma olmadan hücresel değişim gözlenmesi - preinvaziv kanser)
  • T1, T2, T3, T4: primer tümörün büyüklüğü ve/veya genişliği

Bölgesel Lenf Nodları (N)

  • NX: regional lenf düğümlerinin değerlendirilememesi durumu
  • N0: bölgesel lenf nodu tutulumu bulunmaması
  • N1, N2, N3: bölgesel lenf nodu tutulumu (tutulan lenf nodu sayısı ve/veya yayılma alanı

Uzak Metastaz (M)

  • MX: uzak metastazın değerlendirilememesi durumu
  • M0: uzak metastaz bulunmaması
  • M1: Uzak metastaz saptanması